Wie kan er chocola maken van een herstelplan?

Staatssecretaris Klijnsma vindt dat deelnemers het herstelplan van hun eigen pensioenfonds moeten kunnen inzien. Ook de Kamer wil dat deelnemers zich daar een oordeel over kunnen vormen. Allemaal op het oog zeer respectvolle aanbevelingen. Maar bereiken we hiermee ook een goed geïnformeerde deelnemer die weet wat hij moet doen voor zijn pensioen? De demissionaire staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid pleitte onlangs voor het inzien van herstelplannen. Ze deed dat in een overleg met de Tweede Kamercommissie over pensioen na vragen van de Kamerleden van D66 en het CDA. Voor een wettelijke verplichting om de herstelplannen openbaar te maken, vindt zij het te vroeg. Klijnsma gaat ervan uit dat haar oproep, gesteund door de Kamercommissie, afdoende is.

Inzicht vergroten en handelingsperspectief bieden
Twee derde van alle Nederlandse Pensioenfondsen moest in 2015 een herstelplan indienen bij DNB. Laten we iets dieper induiken op de communicatie rond een herstelplan. Want wat bedoelt de staatsecretaris precies met inzage? De wet schrijft voor dat de communicatie van een pensioenfonds correct, duidelijk en evenwichtig is en aansluit bij de informatiebehoefte en kenmerken van de deelnemers. Maar ook dat de communicatie het inzicht vergroot en handelingsperspectief biedt. Met als resultaat dat een deelnemer weet wat hij aan pensioen kan verwachten, of dat voldoende is, wat de risico’s zijn, welke keuzes hij heeft en wat hij moet doen. Over het herstelplan zegt de wet dat het fonds op de website informatie over het herstelplan beschikbaar stelt of het geactualiseerde herstelplan.

Voldoen aan vraag van geïnteresseerde deelnemer
Wat is de meest voorkomende praktijk? De meeste fondsen leggen op hun website uit dat er een herstelplan is ingediend bij DNB en waarom dat zo is. Vaak wordt ook nog uitgelegd dat in dit plan de maatregelen staan die ervoor moeten zorgen dat het fonds binnen 11 jaar uit de financiële problemen komt. En dat dat gevolgen heeft voor de mogelijke indexatie en verlaging van het pensioen. Dat lijkt ons prima. Zeker als een fonds voor de zeer geïnteresseerde deelnemer de mogelijkheid biedt om het herstelplan toegestuurd te krijgen. Op maat inspelen op de informatiebehoeften van de deelnemers dus.

Huidige praktijk lijkt voldoende
Als Klijnsma met inzage bedoelt om het herstelplan in zijn geheel op de website te plaatsen om zo te voldoen aan de wens om een deelnemer een oordeel te laten vormen, dan schiet het zijn doel volledig voorbij. Want wat kan een niet-ingewijde met een aantal kolommen en jaartallen en ingewikkelde berekeningen? Met een doorrekening op basis van verwachtingswaarden op de berekeningsdatum? Gaat hem dat helpen om meer inzicht te krijgen in de risico’s van zijn pensioen? Zonder een uitgebreide leeswijzer en een grote mate aan financiële (pensioen)kennis heeft dat niet zo heel veel zin. Integendeel. Dan lijkt de huidige praktijk meer dan voldoende soelaas te bieden.

Averechts effect
Kortom, het klinkt zeer nobel om deelnemers inzage te geven in herstelplannen. Wie pleit tegenwoordig niet voor zoveel mogelijk openbaarheid en transparantie? De huidige praktijk van het uitleggen van het doel van een herstelplan en op aanvraag toesturen van het herstelplan voldoet in onze ogen. Tegelijkertijd moeten we goed in de gaten houden of inzage bieden in de vorm van het plaatsen van herstelplan op de website niet juist een averechts effect heeft. Een deelnemer die het spoor bijster raakt en denkt: ‘het zal allemaal wel’. Niet iedereen is immers chocolatier.

Coen Dirkx, senior adviseur pensioencommunicatie