Zonder eenvoudig proces is overdracht kleine pensioenen duur

Automatische waardeoverdracht van kleine pensioenen is een goed plan. Want het verbetert de pensioenen van werknemers met korte dienstverbanden. Maar zonder eenvoudig proces worden de verwachte kostenvoordelen niet gehaald.

Proces kan eenvoudiger
Staatssecretaris Klijnsma stuurde op 30 augustus het wetsvoorstel Wet waardeoverdracht klein pensioen naar de Tweede Kamer. Inhoudelijk is het gelijk aan de consultatieversie van eind vorig jaar. Het ministerie van SZW houdt momenteel ook een internetconsultatie over de lagere regelgeving. Zowel in het wetsvoorstel als in de lagere regelgeving is een verbetering nodig om een eenvoudig proces te waarborgen. En eenvoud is nodig om de kosten laag te houden.

Gestart afkoopproces afronden
Wij vinden dat een eenmaal gestart afkoopproces door moet gaan. Voor deelnemers met kleine aanspraken van wie de deelneming is geëindigd in de periode twee jaar vóór invoering van de nieuwe regeling voor kleine pensioenen, moet daarom afkoop gelden. In de stopbrief is afkoop na 2 jaar namelijk aangekondigd. Het is niet goed om daarop terug te komen. Het is verwarrend als tijdens het spel de regels wijzigen. Dat komt het vertrouwen van gewezen deelnemers niet ten goede.

Afkoop als terugvaloptie?
De Raad van State vraagt om een oplossing voor gewezen deelnemers die geen pensioen opbouwen bij een nieuwe pensioenuitvoerder. Omdat zij zelfstandige zijn geworden, zijn gaan werken bij een werkgever zonder pensioenregeling (witte vlek) of werkloos zijn geworden. Waardeoverdracht is dan niet mogelijk. De Raad vraagt waarom het kabinet dit probleem vooruit schuift. Klijnsma wijst erop dat waardeoverdracht mogelijk in de toekomst wel kan plaatsvinden. Als deze kleine pensioenen afgekocht worden, weet je zeker dat ze hun pensioenbestemming verliezen. Bij de evaluatie wordt onderzocht of overdracht naar een vorige pensioenuitvoerder mogelijk is. Dat is nu nog te ingewikkeld. Ook wordt dan bekeken in welke gevallen alsnog afkoop van kleine pensioen mogelijk moet zijn. Wij vinden dat er bij de evaluatie na 3 jaar echt een oplossing moet komen.

Geen uitzondering bij emigratie
Pensioenen van € 2,- of lager per jaar vervallen bij het eindigen van de deelneming. Het vervallen van heel kleine pensioenen is een vorm van ontneming van eigendom. Volgens het kabinet is dat gerechtvaardigd. Toch is er een uitzondering. Namelijk als de deelnemer verhuist naar een andere lidstaat en hij de pensioenuitvoerder daarover bij beëindiging van de deelneming heeft geïnformeerd. Volgens ons is deze uitzondering in strijd met Europese regelgeving. Lidstaten moeten aanspraken van deelnemers die verhuizen naar een andere lidstaat dezelfde bescherming geven als aanspraken van deelnemers die niet verhuizen naar een andere lidstaat. Dit onderscheid kan dus niet worden gemaakt bij het vervallen van heel kleine pensioenen. Het niet vervallen van heel kleine pensioenen leidt ertoe dat de pensioenuitvoerder onevenredig hoge kosten blijft maken. Want automatische waardeoverdracht naar een buitenlandse pensioenuitvoerder is niet mogelijk.

Invoering per 2018 niet haalbaar
Klijnsma wil het wetsvoorstel nog steeds per 1 januari 2018 in laten gaan. Voor de nieuwe regeling van kleine pensioenen is dat niet meer haalbaar. De processen van het pensioenregister moeten daarvoor eerst ingrijpend worden aangepast. Daar is de komende periode geen capaciteit voor. En ook de pensioenuitvoerders moeten voldoende tijd krijgen voor implementatie van hun processen. Wij verwachten dat invoering op zijn vroegst per 1 januari 2019 kan.

Door Leo Blom, juridisch beleidsadviseur