Naleving Code Pensioenfondsen goed, maar diversiteit kan beter

zakelijke bespreking aan tafel

Pensioenfondsen leven de normen uit de Code Pensioenfondsen over het algemeen goed na. En er is een stijgende lijn. Maar helaas halen veel fondsen de diversiteitsdoelstellingen niet. En het gesprek van het intern toezicht met het bestuur over de Code Pensioenfondsen kan beter. Wij denken dat zo’n structureel gesprek lastig is voor visitatiecommissies. De Monitoringcommissie Code Pensioenfondsen is voorstander van rapporteren op een gezamenlijke website. Wij vinden dat hier een risico op dubbel werk in zit.

Naleving Code voor derde keer onderzocht
De bedoeling van de Wet versterking bestuur pensioenfondsen is om de governance van pensioenfondsen te versterken. Daarnaast stelden de Pensioenfederatie en de Stichting van de Arbeid (STAR) de Code Pensioenfondsen op. De Monitoringcommissie Code Pensioenfondsen ziet toe op de naleving van de Code. De commissie deed voor de derde keer onderzoek.

Onvoldoende vrouwen en jonge mensen
Volgens de Code moeten het bestuur en het verantwoordingsorgaan of belanghebbendenorgaan een redelijke afspiegeling vormen van de belanghebbenden. Dat levert betere besluitvorming op. De Code gaat uit van een groeimodel. Maar diversiteit blijft achter bij de verwachtingen. Nog steeds heeft 45% van de fondsen niet 1 vrouw en heeft 62% niet 1 persoon onder de 40 jaar in de fondsorganen. Dat kan komen doordat veel bestuurders persoonlijkheid en ervaring belangrijker vinden dan geslacht en leeftijd. Alle betrokken partijen moeten zich daarom volgens de commissie meer inspannen om geschikte kandidaten te vinden die ook aan de diversiteitsdoelen voldoen. De Tweede Kamer vond vorig jaar al dat pensioenfondsen snel meer diversiteit moeten aanbrengen.

Structurele gesprekspartner
Belangrijke onderwerpen uit de Code dragen weinig bij aan een inhoudelijke bespreking in het bestuur. Bijvoorbeeld missie, visie en strategie, integraal risicomanagement, verantwoord beleggen, gedrag & cultuur, uitbestedingsbeleid en beloningsbeleid. Dat kan volgens de commissie beter als het intern toezicht deze thema’s structureel en methodisch bespreekt met het bestuur. De commissie ziet daarom graag dat het intern toezicht daarover in het bestuursverslag rapporteert. Deze oproep lijkt ons minder goed uitvoerbaar voor de fondsen met een visitatiecommissie. De visitatiecommissie is namelijk geen structurele gesprekspartner van het bestuur.

Maak de Code beter hanteerbaar
De commissie stelde aan de Pensioenfederatie en de STAR voor om de 83 normen uit de Code te rubriceren rond acht principes. Zonder de Code inhoudelijk te wijzigen. Op deze wijze wordt de Code beter hanteerbaar. Een werkgroep van de Pensioenfederatie en de STAR beoordeelt dit voorstel.

Mogelijk dubbel werk door website
De commissie pleit er daarnaast voor om een gezamenlijke website te ontwikkelen met daarop een dynamische vastlegging van de naleving. Pensioenfondsen rapporteren over naleving van de Code en actualiseren dit overzicht periodiek. Zo’n dynamische vastlegging voorkomt verplichte teksten in bestuursverslagen en vergroot het inzicht in de naleving van alle normen uit de Code. Op zo’n website kunnen ook goede voorbeelden worden verzameld. De Pensioenfederatie en de STAR beoordelen dit voorstel. Volgens ons moet gewaakt worden dat geen doublure ontstaat met de verantwoording in het bestuursverslag.

Oude aanbevelingen actueel
De commissie vindt een aantal eerdere aanbevelingen nog steeds actueel. Zo kunnen pensioenfondsen hun missie, visie en strategie transparanter toelichten. De klachten die via de Ombudsman Pensioenen zijn ingediend, kunnen dezelfde toelichting krijgen als de interne klachten en geschillen. De commissie constateert dat 70 fondsen nog geen klokkenluidersregeling publiceren. En er zijn nog fondsen die integraal risicomanagement niet inzichtelijk maken.

Fondsorganen erbij betrekken
De Pensioenfederatie verzoekt fondsen om de rapportage over de Code Pensioenfondsen te bespreken in het bestuur. En onder de aandacht te brengen van de visitatiecommissie of de raad van toezicht, het verantwoordingsorgaan of het belanghebbendenorgaan. Ieder orgaan kan dan zelf bezien welke verbeteringen mogelijk zijn.

Evaluatie wet komt er ook aan
Er is dus werk aan de winkel voor pensioenfondsen, maar ook voor de opstellers van de Code. Minister Koolmees komt bovendien binnenkort met de resultaten van de evaluatie van de Wet versterking bestuur pensioenfondsen.

Leo Blom, juridisch beleidsadviseur