Straks betere pensioenopbouw voor zwangere zelfstandigen

golfende vrouwen

Bij beroepspensioenfondsen kunnen zelfstandige beroepsbeoefenaren als gevolg van een zwangerschap fiscaal tijdelijk minder pensioen opbouwen. Dat is omdat zij tijdens dit verlof niet werken en dus geen inkomen hebben. Voor beroepsgenoten in loondienst zijn de fiscale regels anders. Voor hen loopt de pensioenopbouw wel door. Staatssecretaris Snel gaat dit repareren. Daardoor verdwijnt dit verschil tussen deelnemers in beroepspensioenfondsen.

Zelfstandige beroepsgenoten: fiscaal geen pensioenopbouw
Het beroepsinkomen is gebaseerd op de fiscale winst of resultaat uit overige beroepswerkzaamheden van 3 jaar terug. De fiscale regels over verlof zijn niet van toepassing. Die gelden namelijk alleen voor werknemers in loondienst. Zwangerschaps- en bevallingsverlof leidt daarom 3 jaar later tot een lager inkomen waarover pensioen kan worden opgebouwd. De Kamerleden Van der Linde en Lodders (beiden VVD) stelden hier vragen over aan de minister van SZW en de staatssecretaris van Financiën. Staatssecretaris Snel (Financiën) geeft aan dat hij de fiscale belemmering om over hetzelfde inkomen pensioen te blijven opbouwen als vóór de zwangerschap wil wegnemen. Hij doet dat in het fiscale eindejaarsbesluit 2018. Deze versoepeling geldt dan vanaf 1 januari 2019.

Uitkering tijdens zwangerschapsverlof
De zelfstandige ondernemer heeft recht op een uitkering van het UWV van ten minste 16 weken tijdens en na de zwangerschap. Deze uitkering heet de Zelfstandig en Zwanger-regeling (ZEZ). Als de zelfstandige in het kalenderjaar vóór het ingaan van de zwangerschapsuitkering ten minste 1.225 uur als zelfstandige werkte, dan is de uitkering gelijk aan het minimumloon. Als in dat jaar minder uren werd gewerkt, dan is de hoogte van de ZEZ-uitkering afhankelijk van het inkomen in dat jaar. Over de ZEZ-uitkering kan geen pensioen worden opgebouwd.

Straks vrijwillige pensioenopbouw
De zelfstandige beroepsgenoot krijgt vanaf 1 januari 2019 de mogelijkheid om over hetzelfde inkomen pensioen op te bouwen als vóór de zwangerschap. Dat werkt na 3 jaar door in de pensioenopbouw. Maar tijdens het verlof zelf is er in beginsel geen inkomen. Soms wel uit waarneming; maar daar staan dan ook weer extra kosten tegenover. De extra pensioenopbouw na 3 jaar over het verlof zal dus vrijwillig zijn. Dit kan een forse impact hebben op de uitvoering van de pensioenregeling van beroepspensioenfondsen. Dit is ook afhankelijk van de uitwerking van deze reparatie. We verwachten de precieze invulling eind 2018.

Beroepsgenoten in loondienst: fiscaal wel pensioenopbouw
Het beroepsinkomen is het belastbare loon uit beroepswerkzaamheden. De fiscale regels over verlof zijn van toepassing. Dat houdt in dat beroepsgenoten in loondienst de pensioenopbouw tijdens het zwangerschap- en bevallingsverlof wel fiscaal kunnen voortzetten.

Vaak loon doorbetaald tijdens verlof
De beroepsgenoot in loondienst heeft recht op een uitkering van het UWV tijdens het zwangerschapsverlof. Dit is geregeld in de Wet arbeid en zorg (WAZO). Meestal betaalt het UWV de uitkering aan de werkgever en betaalt deze normaal het loon door. Het zwangerschapsverlof gaat in tussen 6 en 4 weken voor de dag na de uitgerekende datum. Na de bevalling is er recht op bevallingsverlof en een bevallingsuitkering van minimaal 10 weken.

Pensioenopbouw loopt nu al door
Over het doorbetaalde loon of de uitkering aan de deelnemer wordt normaal pensioen opgebouwd. Dat is geregeld in de beroepspensioenregeling. Beroepsgenoten in loondienst worden dus niet benadeeld in hun pensioenopbouw tijdens het zwangerschapsverlof.

In de praktijk blijft er verschil
Staatssecretaris Snel maakt pensioenopbouw voor zelfstandigen mogelijk. Maar er blijft in de praktijk een verschil tussen zelfstandigen en mensen in loondienst. Kan een zelfstandige namelijk wel pensioen opbouwen als er minder inkomen is? Verder is van groot belang hoe de fiscale mogelijkheden er straks precies uitzien. Dat weten we pas eind 2018.

Leo Blom, juridisch beleidsadviseur