Blog: Klimaatverandering, wasabi en de levensverwachting

digitale ouderen buiten

De zomer van 2018 is extreem warm en droog. Het hitteplan waarschuwt voor gezondheidsrisico’s en zelfs voor overlijden. Afgelopen winter was het koud met een griepgolf. De media spraken van de dodelijkste week sinds de Tweede Wereldoorlog. Klimaatverandering brengt in de toekomst mogelijk meer extreme weersomstandigheden en een hogere gemiddelde temperatuur. Wat betekent dit voor de levensverwachting?

Klimaat gaat verder dan beleggen
In de financiële sector is er momenteel veel aandacht voor klimaat. Zowel gedreven vanuit de overheid als vanuit de sector zelf. Ook bij pensioenfondsen speelt in toenemende mate de vraag naar de impact van klimaatrisico’s. De focus ligt daarbij tot nu toe met name op de beleggingen. Maar de nieuwsberichten dit jaar sterken het vermoeden dat klimaatrisico’s ook impact kunnen hebben op de levensverwachting.

TRPA1 gen activeren
Bij extreme warmte is er vaak de meeste aandacht voor gezondheidsrisico’s en sterfte. Maar in historische data zien we juist bij extreme kou hogere sterftecijfers. Alhoewel de impact van seizoenen op sterfte tegenwoordig wel veel kleiner is dan in bijvoorbeeld het jaar 1900. Of door koude temperaturen in het algemeen de levensverwachting afneemt, is echter zeer de vraag. Onderzoeken laten zien dat wormen en zoogdieren door blootstelling aan kou juist langer leven. Kou zou namelijk het gen TRPA1 activeren. Ook Japanse wasabi kan ditzelfde gen activeren.

17 graden is optimaal
Naast kou kan een hogere temperatuur potentieel ook gunstig zijn. Er blijkt zelfs sprake te zijn van een zogenaamde ‘optimale’ gemiddelde temperatuur waarbij de sterfte het laagst is. In Nederland ligt die temperatuur rond de 17 graden. Voor ouderen ligt de ideale temperatuur 2 tot 3 graden hoger.

Klimaat weegt mee in overlevingstafels
Er zijn dus vele onderzoeken met plussen en minnen voor de levensverwachting. En er spelen hierin natuurlijk vele factoren. Een voorspelling lijkt dus moeilijk. Binnenkort komt de nieuwste overlevingstafel van het Actuarieel Genootschap uit. Ze gaan daarvoor uit van recente cijfers. Hoewel ik niet verwacht dat klimaatverandering hierin expliciet is meegenomen, zit klimaatverandering al wel impliciet in de gebruikte historische data. Dus de eerste inschatting van de effecten van afgelopen tijd zien we binnenkort.

Tip: geniet en eet meer wasabi
En mijn persoonlijk langleven advies van de dag is: wat meer genieten van de gemiddeld wat koelere dagen in Nederland, nu ze er nog regelmatig zijn. En bij de volgende sushi toch wat extra wasabi. Want toeval of niet… Japanse vrouwen hebben wereldwijd de hoogste levensverwachting.

Agnes Joseph, actuaris