Open eindjes automatische waardeoverdracht opgelost

tekenen documenten

De Verzamelwet pensioenen lost vooral open eindjes op in de regels voor automatische waardeoverdracht. Zo krijgt medezeggenschap een rol bij de overdracht van bestaande kleine pensioenen. En mini-pensioenen van 2 euro of lager uit 2017 of 2018, kunnen in 2018 worden afgekocht. De Verzamelwet verbetert ook de medezeggenschap als pensioen niet in de cao is geregeld.

Minister Koolmees diende op 7 september de Verzamelwet pensioenen 2019 bij de Tweede Kamer in.

Medezeggenschap heeft rol bij oud klein pensioen
Een pensioenfonds kan vanaf 2019 kleine pensioenen automatisch overdragen naar een nieuwe pensioenuitvoerder. Voor overdracht van kleine pensioenen ontstaan vóór 2018, maakt de pensioensector in 2020 een plan van aanpak. Het pensioenregister heeft daarbij een rol, want het register gaat voor de hele sector aan de slag. Voor een besluit van het pensioenfonds om kleine pensioenen van vóór 2018 over te dragen, krijgt het verantwoordingsorgaan een adviesrecht en de raad van toezicht en het belanghebbendenorgaan een goedkeuringsrecht.

Klein pensioen uit 2017 toch eenzijdig afkopen
De Tweede Kamer maakte het mogelijk dat kleine pensioenen ontstaan in 2017, afgekocht kunnen worden twee jaar na het eindigen van de deelneming. Maar alleen met instemming van de gewezen deelnemer. De Verzamelwet maakt het weer mogelijk om kleine pensioenen uit 2017 eenzijdig af te kopen.

Iets langere termijn nemen voor afkoop mini-pensioen
Mini-pensioenen (€ 2 of lager per jaar) vervallen vanaf 2019. Tot 2019 kunnen gewezen deelnemers met zo’n mini-pensioen zich melden bij de pensioenuitvoerder. De Verzamelwet maakt het mogelijk om deze mini-pensioenen nog in 2018 af te kopen. Een iets langere termijn lijkt ons wenselijk. Want als de melding eind 2018 wordt gedaan, is er nog heel weinig tijd om af te kopen. Het is wel van belang dat iemand met een mini-pensioen zich meldt voor afkoop. En dat is tot nu toe niet gebeurd.

Naast puntjes op de i bij automatische waardeoverdracht, regelt de Verzamelwet nog een aantal zaken. We noemen de belangrijkste.

Uitkering aanpassen aan stijgende AOW-leeftijd
Sommige deelnemers vervroegen hun pensioendatum met meer dan 5 jaar. Dan kan het voorkomen dat de overheid de AOW-leeftijd verhoogt nadat het pensioen is ingegaan. Zo ontstaat een AOW-gat. Dat gat kan de deelnemer opvullen door de hoog/laag-verhouding van zijn uitkering aan te passen. Nu kan dat echter alleen als het pensioen is ingegaan vóór 2016. Op verzoek van de Eerste Kamer wordt dit structureel mogelijk. Dus ook voor mensen die na 2015 vervroegd met pensioen zijn gegaan, en vanaf 2022 te maken krijgen met een hogere AOW-leeftijd.

Medezeggenschap kleine ondernemingen zonder cao
Bij ondernemingen met meer dan 50 werknemers heeft de ondernemingsraad medezeggenschap over besluiten van de ondernemer over pensioen. Dit geldt niet als pensioen geregeld is in de cao. Voor kleine ondernemingen ligt de medezeggenschap bij de personeelsvertegenwoordiging of de personeelsvergadering. De Verzamelwet verbetert de medezeggenschap. De ondernemer moet namelijk betere informatie verstrekken. En de personeelsvertegenwoordiging krijgt het recht om het onderwerp pensioen te agenderen. De personeelsvergadering mag dat al.

Aanwijzingsbevoegdheid DNB geschrapt
In de internetconsultatie over de Verzamelwet pensioenen 2019 stond een voorstel om toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) de bevoegdheid te geven om een aanwijzing te geven aan een werkgever of een 'medepleger'. Dit riep kritiek op. DNB zou een aanwijzing kunnen geven aan een uitbestedingspartner van een pensioenfonds. Bijvoorbeeld een vermogensbeheerder. Dat past niet bij het gegeven dat het toezicht zich richt op de pensioenuitvoerder. Naar aanleiding van de reacties concludeerde het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dat de aanwijzingsbevoegdheid niet past in een verzamelwet en schrapte dit onderwerp. Wij vinden dat een goede zaak. Wat ons betreft komt dit ook niet terug in een ander wetsvoorstel.

Leo Blom, juridisch beleidsadviseur