6 punten op de pensioenfondsagenda in 2019

zakenman aan telefoon

Wij voorzien voor 2019 alvast 6 vergaderpunten voor pensioenfondsen. De dekkingsgraden daalden eind 2018 flink. Wat zijn daarvan de consequenties? Met de invulling van sleutelfuncties zijn fondsen ook nog aan het werk. Dit jaar communiceren fondsen voor het eerst over pensioen in scenario’s. De consultatie over pensioen en scheiding loopt momenteel. En komt Den Haag dit jaar met de mogelijkheid voor een bedrag ineens bij ingang van het pensioen? Europa doet nog een keer een stresstest. Daarnaast blijven natuurlijk ook de grote vernieuwingsthema’s spelen.

Agendapunt 1: Dekkingsgraad eind 2018 omlaag
Voor veel fondsen duren de zorgen rondom een lage dekkingsgraad voort. Eind 2018 daalden de dekkingsgraden van veel pensioenfondsen. Dat kwam doordat zowel zakelijke waarden als de rente omlaag gingen. De deadline waarop veel fondsen weer een minimale dekkingsgraad van ongeveer 104,3% moeten hebben, komt in de tussentijd steeds dichterbij. Moet een deel van de pensioenfondsen in 2020 dan toch kortingen doorvoeren?

Agendapunt 2: Profielschetsen en toetsen
De deadline voor het invullen van de IORP sleutelfuncties was 13 januari. Veel fondsen hebben de functies inmiddels ingevuld, maar zijn begin 2019 nog wel bezig met de profielschetsen. Ook toetst De Nederlandsche Bank (DNB) nog op geschiktheid en/of betrouwbaarheid. Fondsen moeten de functieprofielen afronden en de kandidaten aanmelden bij DNB. Grotere fondsen krijgen daarvoor de tijd tot 1 september 2019 en kleinere fondsen tot 1 september 2020. DNB publiceerde handvatten die kunnen helpen bij het vaststellen van de geschiktheid van kandidaten. Benoeming in een sleutelfunctie is pas mogelijk als DNB akkoord is. Daarvóór is de sleutelfunctiehouder waarnemer.

Agendapunt 3: Communiceren in scenario’s
Deelnemers zien hun verwachte pensioenresultaat vanaf september 2019 in het pensioenregister in verschillende economische scenario’s. Vanaf 2020 staan de scenariobedragen ook op het UPO. Daarnaast krijgt het reglementair te bereiken pensioen een plek in het pensioenregister én op het UPO. Deelnemers krijgen daardoor heel veel en net verschillende informatie. Pensioenuitvoerders zijn druk met de implementatie van de achterliggende uniforme rekenmethodiek (URM) voor uitkeringsovereenkomsten. Voor premieovereenkomsten lag de eerste deadline al op 1 januari 2019. Al met al blijft al die scenario’s doorrekenen kostbaar. En het is de vraag of deze nieuwe methode deelnemers meer inzicht oplevert of juist verwarrend is.

Agendapunt 4: Pensioen en scheiding
Mensen die gaan scheiden vergeten heel vaak om te regelen dat het pensioen verdeeld wordt. Nu hebben ex-partners vaak levenslang met elkaar te maken. De ex-partner is voor de uitbetaling van het eigen pensioendeel afhankelijk is van keuzes van de deelnemer. En heb je het pensioen niet laten verevenen, dan moet de deelnemer na pensionering maandelijks een deel van het pensioen naar de ex-partner overboeken. Minister Koolmees wil daarom pensioen meteen na scheiding verdelen. En de ex-partner een eigen recht geven. Het scheelt voor gescheiden mensen inderdaad een hoop gedoe. Voor pensioenfondsen betekent dit veel extra werk en dus ook meer kosten. Voor pensioenfondsen is ook van belang dat mensen die gaan scheiden niet verrast worden door een standaard verdeling van het pensioen. Het is daarom goed om pensioen altijd mee te nemen bij de afspraken over de scheiding. De consultatie over het wetsvoorstel loopt tot en met 24 januari.

Agendapunt 5: Bedrag ineens op pensioendatum
Het kabinet wil meer keuzevrijheid in pensioen. Ze denken aan een bedrag ineens op de pensioendatum. Dat mag nu wettelijk nog niet. Het is een vernieuwing die niet hoeft te wachten op een nieuw pensioencontract. Mensen kunnen nu namelijk al een hoog-laag constructie kiezen als ze met pensioen gaan. Bij een uitkering ineens kun je bijvoorbeeld de waarde van het verschil tussen die hoge en lage uitkering eenmalig uitkeren. Dit is prima in te voeren. Mensen kunnen dat bedrag vervolgens vrij besteden. Wij zien kortom mogelijkheden en weinig bezwaren.

Agendapunt 6: Europese stresstest
De Europese toezichthouder komt in 2019 weer met een stresstest. Daarbij worden onder andere extreme economische scenario’s doorgerekend. Welke fondsen hier vanuit Nederland aan meedoen is nog niet bekend. Zo’n stresstest brengt de gevoeligheden van fondsen in kaart. Naast pensioenfondsen worden ook verzekeraars en banken regelmatig aan stresstesten onderworpen.

Toekomstagenda: Zelfstandigen
Er komen steeds meer mensen met flexibel werk. De Raad van State pleit daarom voor een pensioen voor alle werkenden. Het kabinet wil het zelfstandigen vooral gemakkelijker maken om pensioen op te bouwen. Voor beroepspensioenfondsen is er geen probleem. Daar bouwen zelfstandigen namelijk net als werknemers hun pensioen op. Krijgen ondernemingspensioenfondsen straks ook te maken met zelfstandige deelnemers? De organisaties van zelfstandigen zelf willen geen verplichting om pensioen op te bouwen.

Toekomstagenda: Vernieuwing stelsel
Sociale partners zochten de afgelopen jaren naar mogelijkheden voor een nieuw pensioencontract. Het kabinet wil tegelijkertijd overstappen naar gelijke premie en degressieve opbouw. In november lukte het sociale partners en het kabinet echter niet om een pensioenakkoord te sluiten. Dat overleg was overigens breder dan alleen aanvullend pensioen. We zijn benieuwd naar een volgende stap.

We hebben de eerste 6 agendapunten voor 2019 alvast voor u in kaart gebracht. Ongetwijfeld komt er nog meer op uw pensioenpad in 2019. We stropen graag samen met u de mouwen weer op.

Lieke Haijemaije, beleidsadviseur