Vereenvoudiging van ons pensioen: sluitpost of speerpunt?

man in sloep

Is vereenvoudiging van ons pensioen een goed idee? Op die vraag krijg je steevast ‘ja’ als antwoord. Onze pensioenregelingen zijn complex en de voordelen van het reduceren van die complexiteit zijn overduidelijk:

  • begrijpelijke pensioenen voor de deelnemers
  • minder telefonische ondersteuning aan deelnemers nodig
  • lagere uitvoeringskosten.

Complexiteit maakt een pensioenfonds ook minder wendbaar. Volgens De Nederlandsche Bank is dat een strategisch risico bij de aanstaande hervorming van ons pensioenstelsel.

Makkelijker gezegd dan gedaan
Complexiteitsreductie is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Vooral als oude pensioenrechten worden omgezet in actuele pensioenrechten. Een veel gehoorde uitspraak is: ‘Niemand mag er op achteruit gaan. Dat klinkt ook logisch en er is veel voor te zeggen, maar de moeilijkheid zit in de waardering van de rechten van de deelnemer. Dat is altijd een momentopname met de huidige rentestand en overlevingskansen. Wat is de waarde van het recht nu? En wat is de waarde in de toekomst? En hoe stel je vast wat, na de conversie naar een andere pensioenvorm, de waarde zou zijn geweest als je dat niet had gedaan? Deze onzekerheid, en uiteraard het speelveld met sociale partners, weerhoudt de sector ervan om voldoende meters te maken.

Daarnaast is pensioen een toezegging van werkgevers aan werknemers. De invloed van een pensioenfondsbestuur op deze toezegging is beperkt. In de vaak uitgebreide onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers lijkt hervorming van de pensioenregeling vaak een sluitpost te zijn. Compromissen worden bereikt in overgangsbepalingen, wat de complexiteit in stand houdt, of zelfs vergroot.

Strategisch belang voor het pensioenfonds
Het pensioenfondsbestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering van de pensioenregeling, maar ook voor de weerbaarheid en wendbaarheid van het pensioenfonds. Een hoge mate van complexiteit leidt tot hoge uitvoeringskosten voor een beperkte groep deelnemers ten laste van het gezamenlijk resultaat. Maar is dit wel evenwichtig? Het belang van de deelnemer wordt ook niet gediend met een ingewikkelde en onoverzichtelijke pensioensituatie. Uit strategische overwegingen heeft het pensioenfondsbestuur dus wel degelijk recht van spreken in de discussie over de complexiteit van de pensioentoezegging. Daarnaast is het van belang om vereenvoudiging een prominente plek geven in het beleid van het pensioenfonds en om een veranderbudget in te stellen. Veel pensioenfondsen maken op die manier al werk van de versterking van het verandervermogen.

De complexiteit van complexiteitsreductie
Complexiteitsreductie is niet eenvoudig. De wetgeving biedt wel aanknopingspunten voor het omzetten van oude (slapende) pensioenvormen naar actuele pensioenvormen, waarmee een reductie van de complexiteit kan worden gerealiseerd. Artikel 83 van de Pensioenwet maakt het onder meer mogelijk om oude aanspraken op levenslang ouderdomspensioen zonder instemming van de deelnemer om te zetten naar de actuele fiscale pensioenrichtleeftijd. Maar er zijn ook pensioenvormen waarbij wel instemming van de deelnemer nodig is voor een omzetting. Dat brengt het risico met zich mee dat deelnemers bezwaar maken, waardoor de pensioenvorm alsnog in stand blijft.

Vertrouwen maakt het verschil
De sleutel bij een dergelijke reductie van complexiteit is het vertrouwen van de deelnemer in zijn pensioenfonds. Met een eerlijke omrekening die maximaal recht doet aan het behoud van de pensioenrechten van de deelnemers en duidelijke communicatie aan de deelnemers (met zelfs extra aandacht voor de deelnemers die het niet direct eens zijn met de verandering) kan dit vertrouwen worden gewonnen en de kans op succes sterk worden vergroot. En zelfs als niet alle deelnemers instemmen, kan de complexiteit in ieder geval in kwantiteit worden verminderd. De regeling wordt daarmee eenvoudiger en beter te begrijpen voor de deelnemer. Het mes snijdt hierdoor aan meerdere kanten.

Achmea gelooft in de haalbaarheid van vereenvoudiging
Bij Achmea Pensioenservices begrijpen we dat complexiteitsreductie niet altijd eenvoudig is, maar we geloven in de voordelen en haalbaarheid hiervan. We willen u daarom ook graag helpen een stap vooruit te zetten met dit thema. Onze experts staan altijd voor u klaar. Uw pensioenfonds kan profiteren van onze gezamenlijke benadering door ervaren actuarissen, juristen, communicatieadviseurs, IT specialisten en pensioenengineers. Wij nodigen u graag uit om een vrijblijvend gesprek met ons aan te vragen om onze aanpak toe te lichten. Uiteraard is dit een aanpak op maat voor uw pensioenfonds. Nieuwsgierig wat we voor u kunnen betekenen? Vraag uw accountmanager naar de mogelijkheden voor een gesprek.

Samen kunnen we vereenvoudiging brengen van een sluitpost naar een speerpunt!

Wilt u meer weten over Productadvies & Innovatie?
Koen Vaassen, manager Productadvies & Innovatie, staat u graag te woord: telefonisch 06 23 44 51 03 of per e-mail.

Lees meer bij Productadvies & Innovatie.