Ondersteuning van uw sleutelfunctie Risicobeheer

jonge vrouw met boek en PC

Veel besturen van pensioenfondsen beraden zich momenteel op de inrichting van de nieuwe sleutelfunctie Risicobeheer, zoals voorgeschreven door IORP II. Uitbesteding is een optie, maar hoe en in welke mate? Achmea Pensioenservices (APS) heeft er een nuchtere kijk op: pragmatisch en proportioneel. Aan het woord zijn Ellen van de Kerkhof en Robert Meulenbroek van de adviestak APS, Risicomanagement.

 

 

IORP II raakt veel facetten van uw bestuur, waaronder governance
Hiervoor moet u als bestuur drie sleutelfuncties inrichten: risicobeheer, actuariaat en interne audit. Ook heeft de richtlijn gevolgen voor de communicatie met uw deelnemers. Op deze en andere fronten laten diverse pensioenfondsen - in het verlengde van de uitbestede pensioenadministratie - zich door APS ondersteunen. Deze diensten biedt APS aan vanuit een aparte advieskolom; ook niet-klanten kunnen ervan gebruikmaken. Meer daarover leest u hier. In dit artikel beperken we ons tot de adviesdienst APS, Risicomanagement.

 

Op het bordje van de bestuurder
"Sinds IORP II in januari is opgenomen in onze wetgeving, zijn er op het toch al volle bordje van de pensioenfondsbestuurder weer nieuwe verantwoordelijkheden bijgekomen", zegt Robert. "Dagelijks voeren we hierover gesprekken met bestuurders. Daaruit blijkt dat de inrichting van de sleutelfuncties de meeste hoofdbrekens kost en daarvan, naast de interne auditfunctie, vooral de risicobeheerfunctie. Voor veel bestuurders is nog niet duidelijk wat precies de taken en verantwoordelijkheden van deze functie zijn. Zowel in de richtlijn als de wet worden deze slechts op hoofdlijnen omschreven. Logisch dat veel drukbezette pensioenfondsbestuurders worstelen met het opstellen van een nieuw risicomanagementbeleid, in lijn met de nieuwe eisen. Laat staan dat ze tijd en ruimte hebben om er praktisch invulling aan te geven."

Proportionaliteit van de inrichting
"De regels en wetgeving zijn in principe voor ieder pensioenfonds gelijk, maar bieden wel individuele speelruimte", vult Ellen aan. "Als bestuurder mag je bij de inrichting van de sleutelfunctie niet alleen rekening houden met de omvang en interne organisatie van je pensioenfonds, maar ook met de omvang, aard, schaal en complexiteit van het werk. Dit alles tezamen bepaalt de mate waarin je de sleutelfunctie Risicobeheer meer of minder optuigt. Proportionaliteit wordt dat genoemd. Uitgangspunt is dat het pensioenfonds niet te zwaar wordt belast. Uitbesteden is dan ook een uitdrukkelijke optie, onder bepaalde voorwaarden uiteraard. Bij de ondersteuning die wij besturen hierin geven, is de genoemde proportionaliteit van de inrichting onze leidraad. Flexibiliteit en maatwerk dus. Uitbesteden draagt bovendien bij aan de onafhankelijkheid van de sleutelfunctie, waar DNB veel nadruk op legt."

Een aanpak die werkt in de praktijk
"Belangrijk om te beseffen", vervolgt Robert, "is dat de sleutelfunctie Risicobeheer over een breed front risico's moet kunnen beoordelen: variërend van IT tot communicatie, van actuariaat tot compliance en van vermogensbeheer tot juridische en fiscale zaken. Maar weinig mensen zullen op al deze gebieden alle benodigde kennis en ervaring in huis hebben. Hoe organiseer je zoiets? Hiervoor hebben we een aanpak ontwikkeld die in de praktijk goed werkt. Het bestuur heeft bij ons slechts te maken met één allround risicomanager als contactpersoon, die vervolgens binnen APS kan terugvallen op alle benodigde expertise. Zo zijn alle specialismen op een gecoördineerde manier beschikbaar. Voor bestuurders is dat een duidelijke werkwijze, die eraan bijdraagt dat ze altijd in control blijven."

Een pragmatische insteek
"Wat niet betekent dat je als bestuur alle uitvoerende taken van de sleutelfunctie Risicobeheer hoeft uit te besteden", zegt Ellen. "Als klant bepaal je uiteraard zelf waar en wanneer je ondersteuning nodig hebt. Veel van onze klanten kiezen voor zo'n pragmatische insteek, die we graag volgen. Daartoe moet je als bestuur natuurlijk wel eerst weten welke taken de sleutelfunctie precies telt. Zoals Robert al zei, is de wettelijke omschrijving daarvan summier. Wij hebben deze verantwoordelijkheden daarom in detail uitgewerkt, zodat het bestuur weloverwogen keuzes kan maken: wat valt binnen de proportionaliteit van de inrichting? En welke taken daarvan kunnen we als bestuur zelf aan? Bij het maken van deze keuzes spelen we graag een adviserende rol. En dat geldt ook voor het opnemen van de keuzes in het nieuwe risicomanagementbeleid, waar de wet- en regelgeving om vraagt."

Het klappen van de zweep
"Bij elkaar komt er heel wat op de pensioenfondsbestuurder af," zegt Robert. "Bij APS beseffen we dat als geen ander. Vergeet niet dat wij aan dezelfde eisen moeten voldoen. Op bijna dezelfde manier als pensioenfondsbestuurders ervaren wij aan den lijve wat dit voor je governancestructuur inhoudt. Met dit verschil dat wij het invoeringsproces al volledig achter de rug hebben. Voor verschillende klanten hebben we de sleutelfunctie Risicobeheer al ingericht en voeren we de rol van vervuller nu uit. We kennen dus het klappen van de zweep, zowel in onze eigen praktijk als die van klanten." Ellen besluit: "Ik denk dat ons aantoonbare track-record, naast het inlevingsvermogen dat we als uitvoerder in dezelfde sector van nature hebben, ons onderscheidt bij het aandragen van oplossingen voor deze nieuwe behoefte. Dat komt vooral tot uiting in een pragmatische, flexibele en proportionele aanpak."

Meer weten?
Neem voor meer informatie contact op met Ellen van de Kerkhof via telefoon 06 13 18 44 11 of e-mail, of met Robert Meulenbroek via telefoon 06 19 29 74 62 of e-mail.

Onafhankelijk en professioneel
De ondersteuning van de sleutelfunctie Risicobeheer is bij Achmea Pensioenservices (APS) ondergebracht bij de aparte advieskolom APS | Risicomanagement. Wij onderschrijven de gedragscode van de Raad van Organisatie Adviesbureaus (ROA). Daarnaast zijn we gebonden aan ons Professioneel Statuut, dat op deze code is gebaseerd. De ROA-gedragscode en het Professioneel Statuut zijn beide gericht op kwaliteit, deskundigheid en transparantie, en leggen daarnaast een grote nadruk op het borgen van de onafhankelijkheid en integriteit van het advies.

 

Praktische oplossingen en hulpmiddelen voor de sleutelfunctie Risicobeheer
Onze praktische oplossingen stellen u in staat om:

  • de risico's te identificeren die de realisatie van uw (strategische) doelstellingen kunnen bedreigen, zowel van uw eigen fonds als bij uitbestedingspartners.
  • kritische succesfactoren te formuleren vanuit uw strategie en risicobereidheid, met meetbare prestatie-indicatoren waarop u kunt sturen.
  • te zoeken naar de achterliggende oorzaken van een risico, mogelijke veranderingen te signaleren en daarop in te spelen met de juiste beheersmaatregelen.
  • de juiste hulpmiddelen te ontwikkelen voor het continu monitoren van de risico’s.

Voor de uitvoering daarvan zijn praktische hulpmiddelen direct inzetbaar, zoals:

  • uitgebreide standaarden voor het risicomanagementbeleid en jaarplan IRM.
  • een webomgeving waarin het raamwerk vastgelegd wordt en waarin opzet, bestaan en werking van het risicomanagement aangetoond wordt.
  • op maat gemaakte rapporten over de risico’s van het fonds met daarin een beoordeling van opzet, bestaan en werking bij het fonds en bij de uitbestedingspartijen.
  • een standaard voor de eigen risicobeoordeling.