Welke beleggingsmix past bij deelnemers?

Beleggen is nodig om voldoende pensioen op te bouwen. Hoeveel risico willen deelnemers daarbij lopen? Tot nu toe onderzochten pensioenfondsen dat vaak met vragenlijsten. Dit gaf echter te weinig input voor het bepalen van het beleggingsbeleid. Daarom ontwikkelden Achmea Pensioenservices en IG&H samen het kwantitatieve risicobereidheidsonderzoek. Pensioenfondsen kunnen hiermee onderbouwd de slag met de vorming van beleid. En dat blijkt een antwoord op een belangrijke behoefte.

Kwantitatief meten werkt
Toezichthouder AFM raadt pensioenfondsen aan om op een kwantitatieve manier de risicobereidheid van deelnemers te meten. Dus niet met vragenlijsten, een kwalitatieve manier. De kwantitatieve methode van Achmea Pensioenservices en IG&H biedt inzicht. Pensioenfondsen krijgen antwoord op de vraag welk beleggingsbeleid bij de eigen deelnemers past. En ze kunnen in het onderzoek meerdere soorten regelingen naast elkaar leggen. Er passen eigen vragen en beleggingsmixen in de methode. Al met al blijkt het onderzoek een goede basis om beleid mee te maken.

Zichtbaar effect van meer of minder beleggingsrisico nemen
Hoe werkt het? Deelnemers krijgen een mail met een persoonlijke code om mee te doen aan het onderzoek. Na het inloggen krijgen deelnemers mogelijke pensioenuitkeringen te zien. Niet alleen de verwachte pensioenuitkering, maar ook lagere pensioenuitkeringen als het economisch tegenzit en hogere pensioenuitkeringen als het economisch meezit. Met een interactieve schuif ziet de deelnemer de effecten terug van minder of meer beleggingsrisico nemen op de mogelijke pensioenuitkeringen. De deelnemer geeft een voorkeur aan voor mogelijke pensioenuitkomsten. Met de methode meten we zo niet alleen de risicobereidheid van de deelnemer, maar maken we ook direct een vertaalslag naar het best hierbij passende beleggingsbeleid.

Beleggingsbalans geschikt voor onderzoek naar nieuwe regeling
De beleggingsbalans werkt voor alle soorten pensioenregelingen. Variërend van aan de ene kant regelingen met een (fictieve) volledige garantie. Gevolgd door regelingen met hoge mate van garantie tot regelingen waarbij het risicoprofiel verder oploopt. Bij het onderzoek veronderstellen we dat de ingelegde premie voor elke regeling hetzelfde is. Op die manier kunnen sociale partners onderzoeken welke regeling past voor de deelnemers. De invulling van de verschillende standen van de schuif is uiteraard per fonds in te richten. Bijvoorbeeld met eigen parameters, regeling en beleggingsbeleid onder de schuifstanden. Zo nadert deze de actuele regeling van het fonds zo dicht mogelijk.

Maatwerk geeft extra inzicht
We kunnen het onderzoek ook inrichten om de voorkeuren van verschillende groepen deelnemers te meten. Zo kunnen we verschil meten tussen actieven, slapers en gepensioneerden. Maar als het deelnemersbestand uit verschillende soorten mensen bestaat, kunnen we ook splitsen. Is het kantoorpersoneel handig met de computer, maar de mensen op de fabrieksvloer wat minder? Dan kunnen we een extra vraag stellen over de deelnemer. We kunnen na afloop van het onderzoek de resultaten van de verschillende groepen wegen in verhouding tot hun aantallen in het fonds. We kunnen ook deelnemers die niet met een pc werken en thuis niet achter de computer kruipen, verleiden tot meedoen aan het onderzoek. Bijvoorbeeld door hen op de werkplek uit te nodigen om mee te doen. Zo past de uitslag van de risicobereidheidsmeting bij de achterban van het fonds. Ook als er verschillen tussen de deelnemers zijn.

Controlevragen zorgen voor betrouwbare uitkomsten
Inhoudelijk checken we de uitkomsten van de ingevulde schuifstand met controlevragen. Zet de deelnemer de schuif op de meest risicovolle stand. Maar geeft hij bij de controlevragen aan helemaal geen risico met zijn pensioen te willen nemen, dan matcht dat niet. Die resultaten van de risicometing van die deelnemer filteren we dan uit de rapportage. We monitoren tijdens het onderzoek ook of al voldoende deelnemers de enquête hebben ingevuld. Als het nodig is, sturen we een reminder. Onze ervaring is echter dat een reminder niet nodig is, omdat veel deelnemers graag meewerken aan het onderzoek. Gemiddeld over alle uitgevoerde onderzoeken reageert meer dan 12% van de bevraagde populaties.

Rapportage geeft extra inzicht
De uitkomsten geven onder meer een kwantitatieve verdeling van risicobereidheid over de deelnemersgroepen.

Grafiek 1

We vragen ook of een deelnemer risico KAN lopen. Kan een deelnemer een tegenvallend pensioen opvangen? In de analyse en rapportage leggen we een kruisverband tussen risicodraagvlak en risicobereidheid. Stel de risicobereidheid is relatief hoog is en het risicodraagvlak laag. Dan kan dat een goed onderbouwde reden zijn om in de pensioenregeling en het beleggingsbeleid de risico’s lager te houden dan de risicobereidheid aangeeft.

grafiek 2

Fondsen zijn tevreden over onderzoek en samenwerking
Pensioenfondsen die de methode van Achmea Pensioenservices en IG&H gebruikt hebben, zijn bovendien tevreden over de samenwerking. De inhoud en rapportage krijgen van pensioenfondsen een 8 en de samenwerking een 9. Wilt u meer weten over het doen van een risicobereidheidsonderzoek, neem dan contact op met Koen Vaassen.