Enthousiasme over Lumpsum?

De regering wil Nederlanders de keuze geven om op hun pensioendatum in één keer maximaal 10% van hun opgebouwde pensioen op te nemen. Aan de bezoekers van ons digitale platform Leef je Pensioen stelden we hierover enkele vragen. De onderzoekresultaten laten zien dat een grote groep mensen een lumpsum wel ziet zitten. Maar niet voor een te groot bedrag. Waar willen we dit aan besteden?

Enquête onder (bijna) gepensioneerden
Bij de nieuwe mogelijkheden is het voor ons belangrijk om te weten wat goed aansluit bij de wensen van deelnemers. In dit geval deden we daarom onderzoek naar wat (bijna) gepensioneerden vinden van het voorgenomen wetsvoorstel ‘Lumpsum’. Dit wetsvoorstel biedt de mogelijkheid om in één keer een bepaalde som pensioengeld op te nemen op pensioendatum. Ruim 200 respondenten gaven antwoord op onze vragen over de mogelijkheden van een lumpsum.

Hebben mensen inderdaad veel behoefte aan een lumpsum?
De lumpsum is afgesproken in het kader van het pensioenakkoord. Doel van de overheid is meer flexibiliteit bieden. Achterliggende hypothese is dat mensen hier veel behoefte aan hebben. De eerste jaren na pensionering hebben mensen ook een hoger uitgavenpatroon. De overheid verwacht dat mensen met een lumpsum schulden kunnen aflossen. Of dat ze de eigen woning kunnen aankopen of levensbestendig kunnen aanpassen.

Deze hypotheses waren voor Achmea Pensioenservices aanleiding om een enquête te houden naar de behoefte en besteding van een lumpsum. De resultaten van onze enquête laten inderdaad zien dat 38% van de mensen een lumpsum een verbetering vindt. En de hypotheek wordt vaak genoemd als doel van de lumpsum. Dit onderzoek bevestigt daarmee de hypothese van de overheid dat er een behoefte is. En dat mensen er geen Ferrari van willen kopen, maar er eerder voor zorgen dat de kosten van de hypotheek en de eigen uitvaart gedekt zijn. Dat is vanuit maatschappelijk perspectief heel prettig.

Een grote groep mensen ziet bedrag onder 10.000 euro wel zitten
We hebben ook meer informatie opgehaald over de hoogte van het bedrag dat mensen graag willen kiezen. Dat is immers prettig om te weten voor pensioenfondsen die hun beleid ten aanzien van de lumpsum nog moeten opzetten.

De onderzoekresultaten geven al snel een duidelijk beeld: een grote groep mensen ziet Lumpsum wel zitten. Vooral voor het verlagen van de maandlasten of voor het opbouwen van een (spaar)potje voor een grote uitgave. Niet gek, gezien de start van deze nieuwe levensfase, ook al heeft een groot deel volgens het onderzoek zelf al iets geregeld om grote uitgaven op te vangen. Als mensen de keuze hebben voor een bepaald bedrag dat zij in één keer kunnen opnemen is dat meestal onder € 10.000,- euro. Een lager bedrag heeft namelijk minder impact op de hoogte van het pensioen en "je hebt toch een mooi bedrag waar je echt iets mee kunt".

38% kiest voor een lumpsum
Van de respondenten hoeft 53% geen bedrag ineens. Zo'n 9% weet het niet. De rest - 38% - zou ervoor kiezen, afhankelijk van wat het scheelt in hun maandelijkse uitkering:

- € 5.000 bij min € 30/maand: 9%
- € 10.000 bij min € 60/maand: 11,8%
- € 25.000 bij min € 150/maand: 9,4%
- € 50.000 bij min € 300/maand: 7,5%.

Van de respondenten vond 37,3% het niet belangrijk om eenmalig een bedrag te kunnen opnemen; 14,2% had geen mening. Bijna de helft - 48,6% - vond het wel een goed idee; zij konden hun mening motiveren. De meeste argumenten vielen in de categorie: 'je leeft nu en bent nu nog fit.' Andere betroffen grip op je pensioen: “een deel in handen”; “zelf beschikken over mijn kapitaal”. Ook werden woningverbetering en aflossing hypotheek genoemd.

Maandelijks goed rondkomen reden om het niet te doen
Ook de 37,3% van de respondenten die het idee afwezen, kon hun mening motiveren. De meeste antwoorden kwamen neer op: "voldoende gespaard/niet nodig". Daarnaast werden genoemd: 'geen meerwaarde; nu al keus van hoog/laag-uitkering', 'extra belasting', 'weten waar je aan toe bent' en 'maandelijks blijven rondkomen'.

Sparen en hypotheek belangrijkste doelen
Aan zowel voor- als tegenstanders van de plannen vroegen we waaraan ze een groot bedrag ineens zouden besteden. Meerdere antwoorden waren mogelijk. Veruit de meeste bestemmingen betroffen het aanleggen van een spaarpotje (84%) en het aflossen van de hypotheek (78%). Daarnaast werd gekozen voor vakanties (48%), schenkingen (28%) en 'anders' (27%).

Nog niet klaar met werken: start eigen bedrijf
Kozen de respondenten voor de laatste categorie ('anders'), dan konden ze hun antwoord toelichten. Meestal wilden ze het bedrag steken in aanpassingen van de woning. Ook werden genoemd: '(studerende) kinderen', 'nieuwe auto' en 'leuke dingen'. Andere opvallende antwoorden: 'bedrijfje beginnen', 'reserveren uitvaartkosten' en 'aflossing schulden'.

Mogelijke ondersteuning van beleid en communicatie
De input uit deze enquête gebruikt Achmea Pensioenservices onder andere bij de ondersteuning van pensioenfondsen op dit vlak. Nadat de wetgeving goed gekeurd is, kunnen we ondersteunen bij het ontwikkelen van beleid voor een lumpsum. Maar ook bij het opzetten van communicatie voor deelnemers bij het maken van keuzes.