Risicomanagement in onzekere tijden

Man aan telefoon bij laptop

Integraal risicomanagement is bedoeld om snel en adequaat te reageren op risico’s. Dit bedenk je vooraf. Je voorspelt en beheerst risico’s in voor de hand liggende scenario’s. Maar toch heb je vrijwel zeker niet alle mogelijke risico’s in beeld. En dan is er opeens een echte crisis als gevolg van het Corona-virus. De belangrijkste risico’s ervan zijn direct zichtbaar. Maar er komen misschien ook risico’s naar voren die je van te voren niet in beeld had. Wat voorheen slechts theorie was, krijgt scherpte. Wat kun en moet je nu doen?

3 tips…

 

Tip 1: Leg ook de besluiten die geen verandering van beleid inhouden duidelijk vast
Besluiten die een verandering inhouden ten opzichte van de bestaande situatie worden altijd vastgelegd. Besluiten om niet van het beleid af te wijken daarbij worden vaak niet vastgelegd; er verandert namelijk niets. In tijden van crisis is niets doen echter vaak een serieus te overwegen optie. Leg de overwegingen waarom en het besluit om niet van het beleid af te wijken dus ook expliciet vast. Wanneer achteraf mocht blijken dat niets doen toch niet de beste optie was, is in ieder geval een onderbouwing van het besluit beschikbaar. Doe dit eventueel alsnog met terugwerkende kracht, ook als referentie voor toekomstige dilemma’s.

 

Tip 2: Actualiseer het BCP aan de hand van de opgedane ervaringen
Tijd speelt een cruciale rol in onzekere tijden. Omstandigheden kunnen zo snel wijzigen dat een actie die vandaag nog opportuun is morgen niet meer realiseerbaar is. Het is handig wanneer op zo’n moment geput kan worden uit ervaringen vanuit het verleden. Stel daarom vast wat in het huidige BCP ontbreekt of nog niet duidelijk (genoeg) is vastgelegd. Grote kans dat één of meerdere van de volgende 6 W’s ontbreekt:

Wie Wie voert de actie uit?
Wat Wat is de actie?
Wanneer Wanneer dient de actie plaats te vinden en met welke frequentie?
Waarmee Waarmee of hoe wordt de actie uitgevoerd?
Waarheen Waar gaat de output naartoe?
Waarom Wat is het doel van de actie?

Tip 3: Doe aan out-of-the-box scenario-denken
In het servicedocument Eigenrisicobeoordeling van de Pensioenfederatie wordt scenarioanalyse genoemd als een methode om risico’s te detecteren en te beoordelen. Breng niet alleen de voor de hand liggende scenario’s voor het pensioenfonds in kaart. Wat de crisis leert is dat het ook zinvol is te stretchen in ogenschijnlijk onwaarschijnlijke scenario’s, de staartrisico’s. Doe nog een schepje bovenop de meest onwaarschijnlijke risico’s die het pensioenfonds kunnen overkomen. Ontleed de problematiek en pas deze aan. Beschouw voor de hand liggende oplossingen kritisch op verborgen risico’s. En bovenal doe dit vanuit de positie van de objectieve buitenstaander. Wees de advocaat van de duivel. Pas dan ben je voorbereid op de echt serieuze risico’s.

Auteur: Robert Meulenbroek, adviseur risicomanagement