Zet nu de lijnen uit voor transparante communicatie over pensioen

Overleggende mensen aan een bureau

Communicatie over het nieuwe pensioen is een belangrijk onderdeel van het pensioenakkoord. Pensioenen moeten transparanter en persoonlijker worden. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt nu de details van het pensioenakkoord uit. Aandacht voor consistente en heldere pensioencommunicatie is juist in deze periode belangrijk. Het is goed om nu samen met sociale partners, werkgever en/of de beroepspensioenverenigingen de lijnen uit te zetten.

Wat is nu relevant voor de deelnemer?
Op dit moment werken ambtenaren aan de regels voor het nieuwe stelsel. Die moeten uitlegbaar zijn. Pensioenfondsen en sociale partners zitten in de oriëntatiefase. Zij onderzoeken hoe hun regeling er in de toekomst uit kan komen te zien. Nu is het belangrijk om alert te zijn op de uitlegbaarheid van regels die gemaakt worden. Maar in deze fase vraagt communicatie met deelnemers vooral om aandacht voor het onderscheid tussen de huidige en nieuwe regels. Ons advies: Communiceer over wat nu relevant is voor de deelnemer. Dat zijn de huidige ‘oude’ regels.

Goede samenwerking tussen pensioenfonds en sociale partners
Is de Wet vernieuwing pensioenstelsel er? Dan wordt het spannend, want dan begint de besluitvormingsfase. Sociale partners, werkgever of de beroepspensioenvereniging besluiten dan over de nieuwe pensioenregeling. En over compensatie voor verschillende leeftijdsgroepen. Ze communiceren er over met leden, werknemers en deelnemers. Het pensioenfonds is in deze fase formeel nog niet aan zet. Maar een goede samenwerking in deze fase is essentieel. Niet pas als de besluiten eenmaal genomen zijn.

Lever één consistent verhaal op
Heldere communicatie is gebaat bij consistentie vooraf, tijdens en achteraf. Dat staat ook in het advies van de commissie Frijns uit 2010. Laten we de kans aangrijpen om afspraken te maken over het gebruik van heldere taal. En begrijpelijke pensioentermen. Laten we dat doen voordat de communicatie over de nieuwe regelingen start. Dit vergroot de kans dat deelnemers de boodschap begrijpen én accepteren. Het helpt bovendien sociale partners en pensioenfondsen om duidelijk over de overgang naar de nieuwe pensioenregeling te communiceren.

Formele communicatieplan mosterd na de maaltijd
Het communicatieplan dat pensioenfondsen moeten maken op grond van de Wet vernieuwing pensioenstelsel, komt volgens ons te laat. Spreek daarom eerder af wie welke boodschap wanneer brengt. En wanneer de werkgever of sociale partners het stokje overgeven aan het pensioenfonds.

Persoonlijk inzicht vanaf 2024
Op 1 juli 2024 moeten pensioenfondsen een implementatie- en communicatieplan hebben voor de invoering van de nieuwe pensioenregeling. Alle deelnemers krijgen persoonlijk inzicht in de hoogte van hun pensioen dat zij vóór de overstap mochten verwachten. En van het verwachte pensioen na de overstap. Ze zien dan dus of er sprake is van een adequate compensatie. Na invoering van de regeling geeft het pensioenfonds inzicht in hoeveel premie is betaald, welk rendement daarop gemaakt is en welk verwacht pensioen dat oplevert. Achmea Pensioenservices denkt graag mee over het maken van een uniforme en begrijpelijke standaard voor deze communicatie.

Balans tussen transparantie en begrijpelijkheid
Pensioenfondsen hoeven straks niet meer te communiceren over dekkingsgraden en rekenrente. Maar komen daar andere termen voor in de plaats, zoals solidariteitsreserve en projectierente? Het is voor pensioenfondsen zoeken naar een balans tussen uitleggen omwille van transparantie en weglaten omwille van begrijpelijkheid. U wilt er rekening mee houden dat mensen pensioen nu vaak niet snappen. En een overstap naar iets nieuws is per definitie ingewikkeld.

Omgaan met onzekerheid en activeren
Duidelijk is dat pensioenfondsen gaan communiceren over de onzekerheid die deelnemers kunnen verwachten. En deelnemers helpen om te gaan met schommelingen. Meer dan nu is de boodschap gericht op onzekerheid. Doel is dat de deelnemer weet hoe zijn pensioen zich ontwikkelt. En welke actie de deelnemer kan ondernemen om bij te sturen.

Voor verschillende leeftijden is het anders
De uitleg - over bijvoorbeeld pensioenschommelingen - is anders voor een jongere dan voor een gepensioneerde. De communicatie over het pensioenakkoord en over de nieuwe regelingen vraagt om segmentatie naar leeftijd.

APS let op uitvoerbaarheid en uitlegbaarheid nieuwe regels
Achmea Pensioenservices is betrokken bij diverse onderzoekswerkgroepen van de Pensioenfederatie voor de uitwerking van het pensioenakkoord. We informeren u graag over de laatste ontwikkelingen. Wij letten bij de uitwerking scherp op de uitvoerbaarheid en uitlegbaarheid van de nieuwe regels.

Denk alvast na over vernieuwing van communicatiebeleid
Waarin u de stappen zet richting het nieuwe stelsel. Het is goed om daarbij samen op te trekken met sociale partners, werkgever of beroepspensioenvereniging. We helpen u daar graag bij.

Door Alie Leeuwestein, specialist pensioencommunicatie