Meer balans in verantwoordelijkheden bij keuzes nieuw pensioencontract

interessante uitleg

Pensioenfondsen bereiden zich voor op de uitwerking van het pensioenakkoord. Maar wie is bij de uitwerking van het akkoord waar verantwoordelijk voor? Minister Koolmees gaat in de hoofdlijnennotitie uitgebreid in op verantwoordelijkheidsverdeling.

Hij ziet ruimte voor meer balans in verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen. Dat is een nieuwe insteek, want de bestaande wet- en regelgeving richt zich vooral op het pensioenfonds en de opdrachtaanvaarding.

Volgens de hoofdlijnennotitie ondersteunt het pensioenfonds de werkgever en sociale partners of de beroepspensioenvereniging. En het is een brug naar de uitvoeringsorganisatie achter het pensioenfonds. Voor het pensioenfonds blijft de ultieme vraag: is de nieuwe regeling uitvoerbaar, evenwichtig en uitlegbaar?

Verantwoordelijkheidsverdeling gericht op beide kanten pensioen
In de hoofdlijnennotitie ziet Koolmees aan de ene kant de werkgever, sociale partners en beroepspensioenvereniging (hierna sociale partners) en aan de andere kant het pensioenfonds. Hij richt zich dus meer op de beide 'kanten' van pensioen. Zowel op het pensioenfonds als op de partijen die de pensioenregeling overeenkomen. Vandaar ook zijn aandacht voor verantwoordelijkheidsverdeling. Zo staat er bijvoorbeeld in de notitie dat sociale partners de contractkeuze bepalen. Maar ook uitdrukkelijk dat ze het pensioenfonds hierbij betrekken.

Rol Pensioenfonds: ondersteunen en verbinden…
Wat het pensioenfonds kan doen, is het ondersteunen van sociale partners in de keuze voor een contract. Het pensioenfonds is ook de brug tussen sociale partners en de uitvoeringsorganisatie. Sociale partners denken na over wie straks de nieuwe regeling gaat uitvoeren. Dat kan ook een andere pensioenuitvoerder zijn.

…maar ook: kan en wil het pensioenfonds de nieuwe regeling uitvoeren?
Het pensioenfonds heeft zelf ook heel wat om over na te denken. Onder welke voorwaarden kan en wil ze de nieuwe regeling uitvoeren? En daarmee de opdracht aanvaarden. Een checklist:

  • Willen we de nieuwe regeling uitvoeren? Is de regeling evenwichtig, uitvoerbaar en uitlegbaar?
  • Kunnen we de nieuwe regeling uitvoeren? Wat zijn de consequenties van het uitvoeren van de nieuwe regeling? Zowel voor de kosten van premie inclusief risicopremies en uitvoeringskosten als voor overige aspecten van het uitvoeren.
  • Varen we oude rechten in?
  • Het compensatievraagstuk door de overstap naar degressieve opbouw. Het pensioenfonds kijkt hierbij ook naar het eigendomsrecht, de gelijke behandelings- en fiscale wetgeving en het behoud van de verplichtstelling.

De andere kant: sociale partners bepalen de regeling
Sociale partners bepalen de nieuwe pensioenregeling en het transitiemoment. Dat leggen ze vast in een transitieplan. Ze moeten daarover altijd overleggen met het pensioenfonds. Het pensioenfonds stelt namelijk een implementatieplan voor de transitie op. Sociale partners bepalen het transitiemoment dus niet eenzijdig. Bovendien betrekt het pensioenfonds het transitieplan in de opdrachtaanvaarding. Ook de uitvoeringsorganisatie achter het pensioenfonds speelt een rol. Wanneer kan deze partij de transitie uitvoeren? Kortom, iedereen moet gezamenlijk optrekken om een haalbaar transitiemoment te bepalen.

Evenwichtigheid staat centraal
Kortom, zowel sociale partners als het pensioenfonds moeten veel zaken meewegen. En evenwichtig handelen staat daarbij centraal. Of zoals het in de notitie staat: "… De stuurgroep vindt het van groot belang dat de transitie naar de nieuwe pensioenregelingen evenwichtig plaatsvindt en dat partijen op decentraal niveau zich tot het uiterste inspannen om die evenwichtigheid te realiseren...".

De notitie trekt de bestaande eis van evenwichtige belangenafweging door het pensioenfonds dus breder. Ook sociale partners moeten zich inspannen om aantoonbaar evenwichtig te handelen. Deze eis is bij alle aspecten van de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel relevant.

Zet het op de agenda
Het is het handigste als beide kanten samen optrekken. Met behoud van de ieders eigen verantwoordelijkheden. Het is namelijk een ingewikkeld proces. En het is goed dat de hoofdlijnennotitie hier aandacht voor vraagt. Het gaat er om of de nieuwe regeling uitvoerbaar, evenwichtig en uitlegbaar is. Om kort te gaan als pensioenfonds heb je er alle belang bij om het onderwerp opdrachtaanvaarding goed in de steigers te zetten. Vanuit de beschreven verantwoordelijkheidsverdeling. En dat begint met het agenderen van dit onderwerp.

Door: Door Richt Thien, pensioenjurist